کفر و ایمان

"بنده در باب "کفر" گفتم، گفتم این عینِ... باید توجه کرد که گفته هائی که آن روز گفتم... شاید این عینِ سعیِ... علاقهء به همسخنی بود با آن شخصی که در جلسه گذشته یاد... اسمش را... - اسم که نبردم، آثارش را گفتم - و خیلی پرمدعائی است اگر کسی در روز جاری بگوید من اهل ایمانم و کافر نیستم. آقا! او را گفتم کافر است، من هم کافرم، کفر به معنی پوشش است، بنده که شاعر نیستم و اصلا در مرتبه قرب نوافل و در موقعی که انسان اهل منطق است، اهل فلسفه است، حق آئینه است و کثرت ظاهر است، این کافر است. وقتی که بعد قربِ... رفت به قرب فرائض و کثرت آئینه شد و وحدت را دید این یا اهل تعهد به تمام معنا هست و آن دیگر کفر مطلق به سراغش می آید و آن "شو"ی فریدون فرخزاد است که مثال زدم. "شاعر" است ولی کافر مضاعف است، برای اینکه این قرب بیواسطه ای با نفس اماره پیدا کرده و شعر می سازد، شعر نو می گوید، شعر بی قافیه می گوید، ملاحظه کردید؟ بنده خودم کافرم تا آنجائیکه در قرب نوافلم و فلسفه می گویم، شغل بنده فلسفه بوده، خب کفر است. علم... عالم هم کافر است ولی در مواقعی، دراوقاتی که می رود به طاعت خدا، می رود به مبارزه، می رود به "جهاد با جهادِ جهاد نفسِ"(1) به‌روز به جهاد اکبر و اصغر و از حق الناس می رود به حق الله، آن وقت یا اینکه حق الله... سیر می کند بلکه(؟) هم، روی می کند به حق، به اصطلاح امام که فرمودند توجه به حق دارد.(2) حالا این توجه به حق بیواسطه است یا غیرواسطه(3). توجه بیواسطه به حق یک وقت... غربی ها هم توجه دارند به حق، وا... مع الواسطه و بیواسطه، مع الواسطه علمشان است، صنعتشان... علمشان است، روزشان است، بیواسطه موقعی است که می رود تو هالیوود و فرض کنید موسیقی جاز می آورد، حرف می افتد تو دهانش و هروئینش را می زند و همه کارش را می کند، بعد هم بالاخره تحریکات عصبی است که شب نمی دانم چجوری بخوابد با یارش باصطلاح، حالا این یار هم با هم جنس هم هستند یا جنس هم نیستند اینهم باز پرسشی است، ببینید گفتم که در بعضی موارد بایست که توجه کرد به معنی "لاحیاء فی الدین"، آنهم کثرت می رود وحدت می آید، آنجا کفرِ مضاعف می شود، یعنی نفس اماره که برایش "هست" و "حق" است اتحاد پیدا می کند باهاش، حلول و اتحاد تام و تمام می آید. دوره تازه دوره حلول و اتحاد است. از یک طرف مونیسم است و آن مونیسم بازگشتش به وحدت نفس اماره جَ... فردی است که در جمع تمفصل پیدا کرده، از یک طرف دیگر پلورالیست است، کثرت را می بیند، در وقتی که نفس اماره آئینه است. وحدت را می بیند، وقتی که کثرتِ روز آئینه می شود و وحدت که عبارت از نفس اماره خودش است می آید هنرمند می شود، و در این مرتبه هنر، ممکن است که خب حتی شعار هم برای اسلام هم می دهد ولی اسلام... "اسلامیزاسیون" نیست، "دزیسلامیزاسیون" هستش. اینطور نیست که حالا هر کس آمد گفت:"من مسلمانم" درست است مخصوصا در زمان حاضر. پس بنده می خواهم بگویم کفر... کی هست که کافر نباشد؟"(سیداحمد فردید)

1 – در این باب می توان به مطلبی با عنوانی کمی متفاوت: "جهاد با جهاد با جهادنفس" 18/12/1388 در همین وبلاگ مراجعه نمود.

2 – منظور امام خمینی(ره) است و شاید ناظر به مطالب تفسیر سوره حمد ایشان که سال 1358 از تلویزیون پخش شد.

3 – همینطور شنیده شده، می تواند "غیر بیواسطه" بوده باشد.